• Huis Huren Winterberg
  • Winterberg Appartement Huren
  • Huisje Huren Winterberg
  • Huis Huren Winterberg
  • Vakantiewoning Winterberg
  • Vakantiehuis Winterberg
  • Huisje Huren Winterberg
  • Huisje Huren Winterberg
  • Vakantiewoning Sauerland
  • Appartement Huren Winterberg
  • Vakantiewoning Winterberg
  • Vakantiewoning Sauerland
  • Huisje Huren Sauerland
  • Appartement Huren Winterberg
  • Huisje Winterberg Huren
  • Huisje Winterberg Huren
  • Vakantiehuis Winterberg
  • Winterberg Appartement Huren
  • Huisje Huren Winterberg

Huis Huren Winterberg

Altastenberg

Altastenberg is het hoogste dorp van het Sauerland. Met zijn slechts een kleine 500 inwoners is het tegenwoordig een deel van de gemeente Winterberg. Het bijzondere aan dit gehucht is niet alleen de gezonde berglucht, maar ook het feit dat u hier langer van de zon kunt genieten, want terwijl alle andere dorpen al lang in de schaduw van de berg liggen, schijnt de zon hier nog volop. Altastenberg heeft een lange geschiedenis. Het dorp dankt zijn naam aan de kale bergruggen van het Sauerlandmassief. Oorspronkelijk heette het dorp Lichtenscheid naar het effect dat de wandelaars vanuit de dalen van de Neger, de Lenne en de Nesselbach ervoeren; vanuit de donkere wouden in het felle licht boven de kale vlaktes. Deze naam Lichtenscheid verdween ten gunste van de naam Altastenberg toen hier een pastorie gevestigd werd in de zeventiende eeuw. Omdat ook het dorp Neudorf (later Neuastenberg) tot deze gemeente behoorde, kwam de naam Altastenberg in zwang.

Altena

In het dal van de Lenne in het Sauerland ligt de middelgrote stad Altena, bekend om zijn burcht en zijn ijzerdraad. In 1969 zijn aan de gemeente zeven dorpen rondom de oorspronkelijke stad toegevoegd. Altena met ruim 19.000 inwoners, ligt te midden van weelderige bossen. Altena behoort tot de Märkische Kreis, genoemd naar het oude graafschap Mark. Hoog boven Altena uit torent een van de mooiste burcht van Duitsland, op een rots die de Wulfsegge wordt genoemd. De burcht die ook Altena heet, is nauw met de geschiedenis van de stad verbonden. De imposante verdedigingswerken stammen waarschijnlijk uit het begin van de twaalfde eeuw. De burcht werd gebouwd door de graven van Berg, later ook bekend als de graven van Altena. Over de oorsprong van de nederzetting Altena, evenals de herkomst van zijn naam, is weinig bekend, maar er bestaan wel veel mythen en sagen over. Het burgerrecht werd de inwoners van Altena al in 1367 verleend. In 1609 kwam de burcht in handen van de keurvorst van Brandenburg. In 1807 werd het graafschap tijdelijk Frans, waarna Altena onder Pruisische heerschap kwam.

Andreasberg

Andreasberg is een gehucht van nog geen 500 inwoners dat behoort tot de gemeente Bestwig. Het dorp werd in 1854 als mijnwerkersnederzetting gesticht en is dat tot 1974 gebleven. Het lintdorp ligt op een bergrug tussen de dalen van de Elpe en de Valme. Hierdoor is Andreasberg een geliefde uitvalsbasis voor wandelingen in het Sauerland, want door zijn hoge ligging kunnen de wandelaars steeds weer genieten van nieuwe vergezichten.

Arnsberg

Arnsberg is een grote stad in het dal van de Ruhr in het Sauerland. De gehele gemeente heeft bijna 74.000 inwoners waarvan Arnsberg zelf slechts ruim 18.000 voor zijn rekening neemt. De huidige stad is in 1975 ontstaan uit de samenvoeging van vijftien gemeenten. Neheim is met 23.000 inwoners de grootste en het gehucht Breitenbruch met net 200 het kleinste. De overige dorpen en steden van Arnsberg zijn: Hüsten, Oeventrop, Herdringen, Bruchhausen, Müschede, Vosswinkel, Niedereimer, Holzen, Rumbeck, Wennigloh, Bachum, Uentrop. Het gebied van de stad Arnsberg ligt op hoogten variërend tussen 146 tot 448 meter, en het wordt begrenst door het natuurpark Arnsberger Wald in het noorden en in het zuiden het natuurpark Homert. Verder wordt de stad omgeven door weelderige bossen. In Arnsberg monden de riviertjes Röhr en Möhne uit in de Ruhr. Arnsberg ligt in een grote meander van de Ruhr en wordt aan twee zijden door deze rivier ingesloten.

Attendorn

Attendorn is een middelgrote stad in het zuidelijke Sauerland. Tot de gemeente behoren behalve de stad Attendorn zelf, met ongeveer 14.000 inwoners, ook nog 55 dorpen en gehuchten. In totaal heeft de gemeente zo’n 25.000 inwoners. Sinds 2012 mag Attendorn de titel “Hanzestad” voeren. De stad ligt in het natuurpark Ebbegebirge even ten noorden de Biggesee, het stuwmeer in de Bigge die ook door de stad stroomt. De hoogste berg in de gemeente is Rüenhardt van 636 meter en het laagste punt vormt het stuwmeer van Ahaus ten noordoosten van Attendorn. Dit grote verschil in hoogte is ook van invloed op het klimaat, waardoor er plaatselijk grote temperatuurverschillen bestaan.

Bad Fredeburg

Bad Fredeburg is een dorp met een kleine 4000 inwoners dat behoort tot de gemeente Schmallenberg. Behalve een luchtkuuroord is Bad Fredeburg ook een Kneippheilbad gelegen in het Rothaargebergte in het Sauerland. De hoogteverschillen in het dorp zijn groot, want die variëren van 450 tot 818 meter.

Bad Wünnenberg

Bad Wünnenberg ligt op de noordelijke grens van het Sauerland. De hele gemeente heeft ruim 12.000 inwoners en de hoofdplaats die ook Bad Wünnenberg heeft ruim 3500 inwoners. De gemeente is via de A44, A33 en B480 goed te bereiken. Behalve Bad Wünnenberg zelf behoren de volgende zes dorpen tot de gemeente: Bleiwäsche, Elisenhof, Fürstenberg, Haaren, Helmern en Leiberg. Bad Wünnenberg ligt aan de Aabach en aan de benedenloop van het stuwmeer in deze beek. De hoogteverschillen zijn aanzienlijk; het laagste punt is 230 meter terwijl het hoogste punt in Bleiwäsche op 453 meter ligt.

Bödefeld

Bödefeld is een dorp met ruim 1100 inwoners, dat deel uitmaakt van de gemeente Schmallenberg in het Sauerland. Bödefeld ligt zo’n 13 kilometer ten noordoosten van Schmallenberg en 15 kilometer ten noordwesten van Winterberg. De hoogteverschillen zijn groot en variëren tussen 480 tot 818 meter. Bödefeld is over de weg bereikbaar via de B55, de B480, de B511 en de B236. Het dorp ligt te midden van min of meer vlakke weidegronden op de noordflank van de dichtbeboste bergrug Hunau.

Drolshagen

Drolshagen is een door bossen omgeven gemeente in het zuiden van het Sauerland. Behalve de hoofdplaats die ook de naam aan de gemeente heeft gegeven, bestaat Drolshagen uit 58 gehuchten en dorpen van verschillende groottes. Drolshagen grenst aan het natuurpark Ebbegebergte. Tot de hoge toppen in het zuiden van de gemeente behoren de Steupingen met 481 meter, de Rummelsberg (430 meter) en de Papenberg (420 meter). Andere toppen zijn in het oosten de Herrnscheid (460 meter), in het noorden de Ostert (469 meter), Euleneick (440 meter). Het hoogste punt van de gemeente is de Mark met 513 meter. Drolshagen ligt aan de A 45 en ook de A 4 heeft een afslag Drolshagen. Verder komen de B 54 en B 55 door de gemeente. Vanaf 1903 is Drolshagen aan het Duitse spoorwegnet verbonden.

Ense

De gemeente Ense ligt op de noordelijke rand van het Sauerland. Ense bestaat sinds 1969 uit veertien afzonderlijke kernen die voorheen eigen gemeenten vormden. De gemeente heeft ruim 12.000 inwoners. De hoogteverschillen zijn zo op de rand van het Sauerland niet groot en varieert van 121 meter tot 277 meter. De Haarstrang, een heuvelrug, loopt dwars van oost naar west door het gemeentegebied. Het westelijk deel watert via de Bremerbeek af in de Ruhr. Verder is ook de een zijrivier van de Ruhr, de Möhne, ook een belangrijke waterweg. De gemeente is over de weg te bereiken via de A445/A46 en de B516. Sinds 1964 is Ense niet meer op het spoorwegnet aangesloten. De verschillende dorpen en gehuchten die samen Ense vormen zijn (tussen haakjes het aantal inwoners): Bilme (35), Bittingen (100), Bremen (3300), Gerlingen (66), Höingen (1954), Hünningen (521), Lüttringen (970), Niederense (3366), Oberense (293), Parsit (950), Ruhne (330), Sieveringen (370), Volbringen (140) en Waltringen (660).

Eslohe

Eslohe is een gemeente in het midden-Sauerland met bijna 9000 inwoners. De gemeente bestaat sinds 1975 maar liefst uit 45 kernen, variërend van middelgrote dorpen tot superkleine gehuchten. Eslohe zelf heeft ongeveer 2700 inwoners. Eslohe is een door de Duitse overheid erkend luchtkuuroord. De gemeente ligt bijna in zijn geheel in het natuurpark Homert. Het middelgebergte wordt door vele stromen en stroompjes doorkruist, die vrijwel alle uitmonden in de Wenne. Het hoogste punt van de gemeente wordt gevormd door de Homert met 656 meter. Eslohe is over de weg te bereiken via de B55 en B511.

Finnentrop

De gemeente Finnentrop in het Sauerland ligt ingeklemd tussen het Ebbegebergte in het zuidwesten en de Homert in het noordoosten. De gemeente die bestaat uit 40 dorpen en gehuchten wordt van zuid naar noord doorstroomd door de Lenne. Het laagste punt van Finnentrop ligt bij Rönkhausen op 220 meter en het hoogste punt is bij Weuspert op 651 meter. Finnentrop is een zeer landelijke gemeente, want de belangrijkste plaats die ook Finnentrop heet, heeft slechts een kleine 3500 inwoners. De gehele gemeente heeft net 17000 inwoners. Finnentrop ligt aan de B236 en daarnaast heeft de gemeente een station. Het grootste deel van het grondgebied bestaat uit bossen.

Grafschaft

Grafschaft en Schanze zijn dorpen in de gemeente Schmallenberg in het hoge Sauerland. Grafschaft heeft net 1000 inwoners en Schanze slechts 43. Schanze ligt 3,5 kilometer van Grafschaft op 720 meter hoogte. Grafschaft is sinds 1974 door de Duitse overheid als luchtkuuroord erkend. Door het dorp stroomt de gelijknamige rivier Grafschaft.

Herscheid

Herscheid is een gemeente in het bergachtige Sauerland. In tegenstelling tot de meeste gemeenten in Noordrijn-Westfalen, bestaat Herscheid slechts uit één kern van nog geen 7250 inwoners. De gemeentelijke herindelingen van 1969 en 1975 zijn klaarblijkelijk aan dit stadje voorbijgegaan. Ten zuiden van Herscheid ligt de Nordhelle die met zijn 663 meter de hoogste berg van het natuurpark Ebbegebergte is. Daar ontspringt ook de Oesterbach die aan de oostkant van de gemeente in een stuwmeer uitkomt. Ten westen liggen nog twee stuwmeren in de Verse en de Fürwigge. Ten noorden van de stad stroomt de Ahe. De gemeente is bereikbaar via de B229 en de A45.

Iserlohn

Iserlohn is een grote stad van rond de 95.000 inwoners in de Märkischen Kreis. Iserlohn is de grootste stad van het Sauerland. De gemeente Iserlohn bestaat uit 34 steden, dorpen en gehuchten die alle bij de grootscheepse gemeentelijke herindeling van 1975 bij de stad Iserlohn zijn gekomen. De stad is goed bereikbaar via de A46, de B7, B233 en B236. Daarnaast lopen er drie spoorlijnen door de gemeente en hebben zes van de kernen een station. De rivieren die het gebied doorstromen, de Lenne en de Ruhr, zijn in Iserlohn niet bevaarbaar. Het noordelijk deel van de gemeente behoort tot het lage Sauerland. Het laagste punt van de gemeente ligt op 106 meter. Het hoogste punt bevindt zich op 494 meter.

Kirchhundem

De gemeente Kirchhundem met net geen 12.000 inwoners is een jonge gemeente in het zuidelijke deel van het Sauerland die in 1969 gevormd is tijdens een gemeentelijke herindeling. Kirchhundem omvat 37 dorpen en gehuchten, waarvan de gelijknamige belangrijkste kern bijna 2200 inwoners heeft. De gemeente Kirchhundem is via de B517 te bereiken. Verder is de gemeente aangesloten op het spoorwegnet met de twee stations Kirchhundem en Welschen Ennest. Het hoogste punt van de gemeente ligt op 743 meter.

Kreuztal

Kreuztal is een stad van ruim 30.000 inwoners in het Sauerland op de westelijke rand van het Rothaargebergte. Vanuit het oosten stroomt de rivier de Ferndorf door de stad. Vanuit het noorden komt de Littfe die in Kreuztal in de Ferndorf stroomt. Naast de kernnederzetting die ook Kreuztal heet, zijn er veertien dorpen en gehuchten die deel uitmaken van de gemeente. Kreuztal is over de weg via de B54, de B508, de B517 en de A45. De gemeente is maar liefst zes stations rijk, zodat Kreuztal ook met de trein goed te bereiken is. Zestig procent van het oppervlak van de gemeente bestaat uit bossen, terwijl 15 procent wordt gebruikt voor landbouw. De rest bestaat uit bebouwing en infrastructuur. Het hoogste punt van de gemeente Kreuztal ligt op 655 meter in het Hohe Wald en het laagste punt ligt op 260 meter in Buschhütten.

Liesen

Liesen is een dorp van slechts 780 inwoners in de oostelijke uitlopers van het Rothaargebergte in het hoge Sauerland. Het dorp is deel van de gemeente Hallenberg. Liesen is een door de Duitse overheid erkend kuuroord. Over de weg is het dorp te bereiken via de L617. Liesen ligt in het dal van de Liese tussen de bergen Stellerberg en Steinschab in het westen, die tezamen het Lieserwoud vormen, en de Brasenberg in het oosten.

Lippstadt

Lippstadt is een middelgrote gemeente van ruim 66.000 inwoners op de grens van het Sauerland. De gemeente bestaat naast de kernstad uit zeventien dorpen en gehuchten. Lippstadt ligt aan de rivier de Lippe. De belangrijkste toegangswegen van Lippstadt zijn de B55 en L822. Op het station van Lippstadt stoppen dagelijks behalve een aantal regionale treinen ook zes intercity’s en ICE’s.

Marsberg

Marsberg is een middelgrote gemeente van ruim 20.000 inwoners in het noordoostelijk deel van het Sauerland. De gemeente bestaat uit zeventien kernen die variëren in grootte van kleine steden tot gehuchten. De hoogteverschillen variëren tussen 250 (station Marsberg) en 594 (de Eisenberg) meter. Marsberg is over de weg te bereiken via de A44 en de B7. Binnen het gebied van de gemeente Marsberg liggen vier stations in Bredelar, Marsberg, Westheim en Beringhausen.

Meinerzhagen

Meinerzhagen is een gemeente in het westelijk deel van het Sauerland. Meinerzhagen heeft bijna 21.000 inwoners die voor het overgrote deel in de gelijknamige kernstad wonen. De rest van de bevolking woont weer voor het overgrote deel in het dorp Valbert en is verder verspreid over de overige 144 dorpjes en gehuchten. De gemeente is bereikbaar over de A45, B54 en de L528. Verder wordt het gemeentegebied door twee spoorwegen doorkruist die elkaar treffen op het station van Meinerzhagen. In het zuidoosten van de gemeente ontspringt de rivier de Volme op 480 meter hoogte. Andere rivieren in de gemeente zijn de Agger, de Verse, de Wipper, de Lister en de Ihne. Het hoogste punt van de gemeente Meinerzhagen ligt op 652 meter bij Valbert en het laagste punt op 313 meter bij Niederbadinghagen.

Meschede

Meschede is een middelgrote gemeente in het hoge Sauerland. De gemeente bestaat uit 52 kernen variërend van steden en dorpen tot gehuchten, met een totaal aantal inwoners van ruim 30.000. Meschede ligt aan weerszijden van de rivier de Ruhr vlakbij de stuwdam in de Henne. In het zuiden grenst de gemeente aan het Rothaargebergte. Het laagste punt van de gemeente ligt op 214 meter en het hoogste punt op 692 meter op de berg Hockenstein. Meschede is via de weg te bereiken over de A46, A44 en B55. De gemeente beschikt tegenwoordig over nog maar twee van de oorspronkelijke vijf stations, namelijk Meschede en Freienohl.

Mollseifen

Het gehucht Mollseifen is een deel van de gemeente Winterberg in het hoge Sauerland. Het dorp met net even meer dan 50 inwoners is een echt vakantieoord. Mollseifen ligt op 650 meter hoogte. Mollseifen is over de L721 te bereiken.

Neuastenberg

Neuastenberg is een dorpje van slechts 389 inwoners dat behoort tot de gemeente Winterberg. Neuastenberg is een zogenoemd ‘Höhendorf’ in het hoge Sauerland. Neuastenberg ligt op de helling van de Kahlen Asten op de hoofdrug van het Rothaargebergte, die ook de waterscheiding tussen de Rijn en de Weser vormt. Het gehucht ligt op een hoogte tussen 680 en 780 meter. Neuastenberg is daarom een geliefd wintersportgebied dat over de weg goed te bereiken is via de B236 en B480.

Niedersfeld

Niedersfeld is een dorp met ruim 1500 inwoners in de gemeente Winterberg in het hoge Sauerland. Niedersfeld ligt in het noordelijke deel van het Rothaargebergte. Het dorp ligt op ongeveer 515 meter hoogte op het punt waar de Hillebach in de bovenloop van de Ruhr uitmondt, vlak bij het stuwmeertje in de Hille. Niedersfeld is omgeven door zeven dalen en een aantal hoge toppen van tussen de 730 en 845 meter. Het dorp is te bereiken via de B480.

Olpe

Olpe is een middelgrote gemeente van bijna 25.000 inwoners in het zuidwestelijk deel van het Sauerland. De gemeente bestaat behalve uit de gelijknamige belangrijkste kern Olpe, uit 38 dorpen en gehuchten. Ten noorden van Olpe ligt het Ebbegebergte en ten oosten het Rothaargebergte. De gemeente Olpe ligt in een uitgestrekt heuvelland. In het noorden zijn de hellingen steiler en de dalen dieper, terwijl in het zuiden de accenten minder sterk zijn. Hier zijn er ook een aantal hoogvlaktes. De belangrijkste rivieren in Olpe zijn de Bigge, de Olpe en de Günse. De hoogste bergen van Olpe zijn de Engelsberg met 589 meter en de Rother Stein die slechts zeven meter lager is. Hert laagste punt van de gemeente wordt gevormd door het oppervlak van het stuwmeer de Biggesee met 307 meter. Olpe is goed te bereiken via de A4, de A45, de B54 en B55 alsmede de L519. Verder heeft Olpe een station waar eens per uur een boemeltrein stopt.

Plettenberg

Plettenberg is een stad van bijna 26.000 inwoners in het westelijk deel van het Sauerland tussen het Lennegebergte in het noorden en het Ebbegebergte in het zuiden. In Plettenberg mondt de Else uit in de Lenne. Over de weg is Plettenberg via de B236, de B229 en de L842 te bereiken. Plettenberg is ook op het spoorwegnet aangesloten.

Schalksmühle

Schalksmühle is een gemeente van ruim 10.000 inwoners in het noordwesten van het Sauerland. De gemeente bestaat uit vijftien kernen die variëren van dorpen tot gehuchten. De gemeente Schalksmühle is in 1969 met een grootschalige gemeentelijke herindeling gevormd. De gemeente is te bereiken over de weg via de A45 en de B54. Verder is Schalksmühle per spoor te bereizen. Door het gemeentegebied van Schalksmühle stromen twee belangrijke rivieren, de Volme en zijn zijrivier de Glör. In de Glör bevindt zich op het gebied van Schalksmühle een stuwdam. Het laagste punt van de gemeente ligt bij Pulvermühle op 183 meter en het hoogste punt ligt ten oosten van Sonnenscheid op 502 meter.

Soest

Soest is een middelgrote stad van meer dan 30.000 inwoners op de rand van het Sauerland. De stad vormt sinds een grootschalige gemeentelijke herindeling in 1969 samen met achttien dorpen en gehuchten een gemeente. De gemeente Soest heeft in totaal bijna 47.000 inwoners. Soest is gelegen in de vruchtbare Soester Börde, een cultuurlandschap dat de overgang vormt van het Sauerland in het zuiden en het Münsterland in het noorden. Het laagste punt van de gemeente ligt op 73 meter en het hoogste punt op slechts 219 meter. Vanouds ligt Soest aan belangrijke verbindingswegen, waaronder de B1, de B475 en de B229 en over de snelweg is Soest via de A44 te bereiken. Soest Wordt ook door alle typen treinen aangedaan, zoals intercity’s en hogesnelheidstreinen.

Warstein

Warstein is een middelgrote gemeente van ruim 25.500 inwoners op de noordelijke rand van het Sauerland. De gemeente bestaat sinds een grootscheepse gemeentelijke herindeling van 1975 uit de acht dorpen en gehuchten Allagen, Belecke, Hirschberg, Mülheim, Niederbergheim, Sichtigvor, Suttrop en Waldhausen naast Warstein zelf. Over de weg is Warstein te bereiken via de B55 en B516. De gemeente Warstein ligt in het natuurpark Arnsberger woud aan de rivier de Wäster. Het zuidelijk deel van het gemeentegebied is dicht bebost, terwijl het noordelijk deel juist niet bebost is. De grens tussen deze landschapstypen wordt gevormd door de rivier de Möhne. Het hoogste punt van de gemeente ligt in het zuiden op 581 meter en het laagste punt in het noorden op 216 meter in Waldhausen.

Wenden

Wenden is de zuidelijkste gemeente van het Sauerland. De gemeente bestaat uit dertig dorpen en gehuchten die in 1969 samengevoegd zijn bij een gemeentelijke herindeling en heeft bijna 20.000 inwoners. Wenden ligt in het natuurpark Ebbegebergte. Door de gemeente stromen de rivieren de Bigge en de Wende, waarin de beek de Albe uitmondt. Wenden is over de weg te bereiken via de A4 en de A45. Verdere belangrijke wegen zijn de L342, L512, L564, L714 en L905.

Wickede

Wickede is een gemeente van bijna 11.500 inwoners gelegen op de rand van het Sauerland en in het dal van de Ruhr. Het hoogste punt van de gemeente is de Bellingser berg met 238 meter en het laagste punt bevindt zich met slechts 110 meter lager aan de gemeentegrens met Menden. De Ruhr is het bepalende element van Wickede. De gemeente Wickede bestaat sinds een grootscheepse gemeentelijke herindeling in 1969 uit de vijf dorpen en gehuchten: Echthausen, Schlückingen, Wickede, Wiehagen en Wimbern. De gemeente is over de weg bereikbaar via de A44, de A445, de B63 en de B7. Verder heeft Wickede een station.

Winterberg

Winterberg is een kleine stad in het hoge Sauerland in het Rothaargebergte. De gemeente Winterberg bestaat sinds een gemeentelijke herindeling in 1975 naast de stad zelf uit twaalf dorpen en gehuchten. Winterberg is voor Nederlanders het dichtst bij gelegen wintersprotgebied en ook het bekendste. De stad Winterberg ligt op 670 meter hoogte op een hoogvlakte. Winterberg wordt omgeven door bergen met een hoogte tot 842 meter (de Kahle Asten). Op deze bergen is het skigebied Winterberg gevestigd. Het laagste punt van Winterberg ligt op 414 meter in het Negerdal. Over de weg is Winterberg te bereiken via de B480, B236, L742, L640 en L540. Winterberg heeft ook een treinstation en vooral ’s winters is Winterberg ook vanuit Nederland rechtstreeks met de trein te bereizen.

Altenkleusheim

Altenkleusheim dat in het zuidelijke deel van het Sauerland ligt, behoort sinds 1969 tot gemeente Olpe. Het kleine dorp van slechts zo’n 800 inwoners is makkelijk te bereiken via de B 54 tussen Olpe en Krombach. Altenkleusheim ligt praktisch op de waterscheiding tussen de Bigge en de Sieg, die gelijktijdig een taal-, stam- en religieuze grens vormt. Hoewel klein heeft het dorp een oude geschiedenis die waarschijnlijk al rond het jaar 800 is begonnen. Altenkleusheim wordt voor het eerst genoemd in een document uit 1383.

Anröchte

De gemeente Anröchte bestaat naast het dorp van zo’n 7000 inwoners zelf uit nog negen andere, kleinere dorpen en gehuchten die echter al van oudsher een band met elkaar hadden. Deze dorpen zijn Altengeseke, Altenmellrich, Berge, Effeln, Klieve, Mellrich, Robringhausen, Uelde en Waltringhausen. Anröchte ligt aan de noordelijke rand van de Haarstrang een heuvelrug die zich van oost naar west uitstrekt in het Sauerland. De gemeente varieert in hoogte van 118 meter in het noorden tot 351 meter in het zuiden.

Assinghausen

Het dorp Assinghausen maakt sinds 1975 deel uit van de gemeente Olsberg in het hoge Sauerland. Het kleine dorp van nog geen 800 inwoners ligt in het landschappelijk mooiste deel van het Sauerland op meer dan 400 meter hoogte en wordt omringd door bergen die een hoogte van bijna 850 meter bereiken. Het toerisme – vooral in de winter – vormt de belangrijkste inkomstenbron. Assinghausen aan de bovenloop van de rivier de Ruhr ligt aan de B 480 richting Winterberg.

Bad Berleburg

Bad Berleburg in het Sauerland, gelegen aan de B 480, is in oppervlakte een van de grootste gemeenten van Duitsland. De stad Bad Berleburg zelf is met 6700 inwoners de grootste van de 23 dorpen en gehuchten die tot de gemeente behoren. Vlak bij Bad Berleburg mondt de Odeborn uit in de Eder. Bad Berleburg bestaat uit een boven- en benedenstad. In het dal van de Odeborn liggen het station en de markt. De gebouwen van de bovenstad op de hellingen zijn grotendeels vakwerkhuizen met leistenen daken. Over de stad waken het slot met een kasteeltuin en orangerie.

Bad Westernkotten

Bad Westernkotten is met ruim 4200 inwoners het op één na grootste dorp van de gemeente Erwitte in het Sauerland. Even ten zuiden van Bad Westernkotten ligt de B1, de zogenoemde oude Hellweg die bij Vaals aan de grens begint. Deze verbindt het dorp met de A44. Verder kan Bad Westernkotten vanuit het westen bereikt worden via de A2 en de B55. Het hoogste punt van Bad Westernkotten ligt op 160 meter.

Balve

Balve is een stad in het Sauerland gelegen in het dal van de Hönne. De huidige gemeente bestaat uit zeven kernen. In totaal heeft de gemeente zo’n 11.500 inwoners waarvan het merendeel in Balve zelf woont. De stad is goed bereikbaar via de B229 en B515. Via het spoor is Balve over de Hönnetalbahn te bereiken. Naast Balve zelf bestaat de gemeente uit de volgende kernen: Beckum, Eisborn, Garbeck, Langenholthausen, Mellen en Volkringhausen. Balve ligt in het natuurpark Homert omringd door beboste hellingen en dicht bij het Sorpestuwmeer.

Brilon

Brilon is een stad in het oostelijke Sauerland. De stad zelf heeft ruim 14.000 inwoners, maar de gemeente Brilon bestaat sinds de gemeentelijke herindeling van 1975 uit zeventien woonkernen, variërend van middelgrote dorpen tot superkleine gehuchten. De gemeente heeft ruim 27.500 inwoners. Brilon is over de weg via de B251 en B516, die beide in de stad eindigen, te bereiken. De gemeente is sinds 2012 ook via het spoor weer goed bereikbaar, nadat de dienst in 1974 was opgeheven. De stad Brilon ligt op de zuidelijk rand van de Brilonse hoogvlakte. De hoogteverschillen in de gemeente zijn groot. Het laagste punt op 278 meter ligt in het dal van de Alme. Ten zuiden van de hoogvlakte bevinden zich de noordelijkste uitlopers van het Rothaargebergte met toppen tot 806 meter. Brilon heeft het grootste gemeentelijke bosareaal van geheel Duitsland. Brilon is een door de overheid erkend Kneippkuuroord.

Elleringhausen

Elleringhausen is een van de twaalf kernen van de gemeente Olsberg in het Sauerland. Het dorp van ongeveer 1200 inwoners ligt in het dal van de Gierskoppbeek op rond de 400 meter hoogte. Elleringhausen ligt vier kilometer ten oosten van Olsberg, waar de Gierkopp in de Ruhr uitmondt.

Erwitte

Erwitte is een gemeente van ruim 15.000 inwoners op de noordelijke rand van het Sauerland. De gemeente ontstond in 1975 toen tijdens een grote gemeentelijke herindeling vijftien dorpen en gehuchten werden samengevoegd. Het eigenlijke dorp Erwitte is de grootste van de vijftien met een kleine 6500 inwoners. Erwitte is over de weg via de B44, de B1 en de B55, goed te bereiken. De spoorlijn die door de gemeente loopt is alleen nog voor goederenverkeer in gebruik.

Eversberg

Het dorp Eversberg is een voormalige stad in de gemeente Meschede in het Sauerland. Het dorp gelegen in het dal van de Ruhr, heeft nog geen 1900 inwoners. Eversberg ligt in het natuurpark Arnsberger Wald. Eversberg is over de weg gemakkelijk te bereiken via de B7 en de B55.

Geseke

Geseke is een middelgrote gemeente van ruim 20000 inwoners in het Sauerland. Naast de kernstad van zo’n 14500 inwoners, die zijn naam aan de hele gemeente heeft gegeven, bestaat Geseke uit zeven andere kernen van verschillende groottes. Over de weg is Geseke gemakkelijk via de A44 en de B1 te bereiken. Bovendien is Geseke door middel van een station aan het Duitse spoorwegnet verbonden. De zeven andere kernen en het inwonertal zijn: Störmede (2316), Ehringhausen (1628), Langeneicke (1174), Mönninghausen (841), Eringerfeld (544), Bönninghausen (105) en Ermsinghausen (70).

Hallenberg

Hallenberg is een gemeente in het hoge Sauerland met in totaal net geen 4500 inwoners, waarvan ruim de helft in de oude middeleeuwse kernstad Hallenberg wonen. Hallenberg is door de aartsbisschop van Keulen gevestigd als grensstad en is tot in de twintigste eeuw vooral een landbouwstad geweest. De andere kernen van Hallenberg zijn Braunshausen, Liesen en Hesborn. De gemeente ligt in de oostelijke uitlopers van het Rothaargebergte. Hallenberg is over de weg via de B236 en de B480 te bereiken.

Hilchenbach

Hilchenbach is een gemeente van ruim 15000 inwoners gelegen in het Siegerland in het Rothaargebergte in het Sauerland. De gemeente bestaat naast Hilchenbach zelf uit de zeven dorpen Allenbach, Dahlbruch, Grund, Hadem, Helberhausen, Lützel, Müsen, Oberndorf, Oechelhausen, Ruckersfeld en Vormwald. Over de weg is Hilchenbach via de B508 te bereiken. Het gemeentegebied wordt door de Ferndorfbach, een zijrivier van de Sieg doorstroomt. De gemiddelde hoogte van de gemeente is 427 meter en het hoogste punt wordt gevormd door de Riemen met 678 meter.

Kierspe

Kierspe is een uitgestrekte, middelgrote gemeente in het westelijke deel van het Sauerland. De gemeente van ruim 16.000 inwoners ligt langs de trajecten van de B54, de B237 en de L528. Het hoogste punt van Kierspe ligt op 553 meter aan de noordelijke gemeentegrens en het laagste punt op 280 meter in het Volmedal. De huidige gemeente Kierspe ontstond als gevolg van een grootscheepse gemeentelijke herindeling in 1969, waarbij de bestaande gemeenten Kierspe en Rönsahl werden samengevoegd.

Korbach

Korbach is een stad van ruim 23.000 inwoners op de noordelijke uitlopers van het Sauerland. De hoogste berg op het gebied van de gemeente is de Widdehagen met 635 meter. Een ander belangrijke berg is de Eisenberg van 562 meter die bekend is om zijn goudvondsten. Door de hoofdkern van Korbach stroomt de Kuhbach. Naast de belangrijkste kern Korbach gelegen op een hoogvlakte, de Waldecker Tafel, maken nog veertien dorpen en gehuchten deel uit van de gemeente. Over de weg is Korbach te bereiken via de B251 en B252. Bovendien ligt Korbach aan een knooppunt van spoorwegen, zodat de stad ook per trein goed te bereiken is.

Lennestadt

Lennestadt is een grote gemeente van ruim 26.000 inwoners in het Sauerland. De gemeente bestaat sinds 1969 als gevolg van een gemeentelijke herindeling uit 43 dorpen en gehuchten die qua inwoneraantal variëren van enkele personen tot enkele duizenden. Lennestadt grenst aan het natuurpark Ebbegebergte in het westen, het Rothaargebergte met de Homert in het oosten. De rivier de Lenne stroomt van het oosten naar het noordwesten door de gemeente. Daarnaast behoren tot de wat grotere stromen, de Hundem, de Elspebach en de Veischede. Het laagste punt in de gemeente Lennestadt is 239 meter in de Lenne bij de grens met Finnentrop. Het hoogste punt is de Härdler bij Milchenbach met 756 meter. Ruim twee derde van het grondgebied van Lennestadt is bos en 20% wordt als landbouwgebied gebruikt. De gemeente heeft drie stations aan de spoorlijn tussen Hagen en Siegen. De gemeente is bereikbaar over de weg via de B55, de B236 en de B517.

Lippetal

Lippetal is een jonge gemeente in het Sauerland van bijna 12.000 inwoners. De gemeente die in 1969 bij een gemeentelijke herindeling ontstond bestaat uit elf kernen: Brockhausen, Heintrop-Büninghausen, Herzfeld, Hovestadt, Hultrop, Krewinkel-Wiltrop, Lippborg, Niederbauer, Nordwald, Oestinghausen en Schoneberg. Zoals de naam al aangeeft ligt de gemeente Lippetal in het dal van de Lippe, die van oost naar west door de gemeente stroomt. De A2 raakt net aan de noordelijke punt van de gemeente Lippetal, verder zijn de belangrijkste verbindingswegen in Lippetal de B475, de L822 en de L793.

Lüdenscheid

Lüdenscheid is een gemeente met ruim 73.000 inwoners in het noordwestelijk deel van het Sauerland. De gemeente bestaat naast de gelijknamige kernstad uit 15 grotere en kleinere dorpen. Lüdenscheid heeft al sinds jaar en dag de bijnaam “mijnwerkersstad”. De gemeente is via de weg te bereiken over de A45, de B54 en de B229. Verder heeft Lüdenscheid ook aansluiting op het Duitse spoorwegnet. Er zijn twee stations, de een in Lüdenscheid en de ander in Brügge.

Medebach

Medebach is een kleine stad in het hoge Sauerland. De stad is sinds 1969 de kern van een grotere gemeente die inclusief Medebach zelf, uit twaalf dorpen en gehuchten bestaat. Medebach ligt in de noordoostelijke uitlopers van het Rothaargebergte. Het laagste punt van de gemeente ligt bij Berge op 329 meter en hoogste punt is de Hohe Pön met 793 meter. Daarnaast heeft de gemeente nog meer hoge punten, namelijk de Bollerberg (758), Winterkasten (663), Alte Grimme (755), Junge Grimme (782), Reetsberg (793), Schlossberg (791) en Emmet (742). Over de weg is Medebach alleen te bereiken via de B236, B480, B252 en B251.

Menden

Menden is een grote gemeente van bijna 54.000 inwoners in het noorden van het Sauerland. Sinds 1975 bestaat de gemeente Menden uit 23 kernen, variërend van steden en dorpen tot gehuchten, waaronder de eigenlijke stad Menden. In het noorden van het gemeentegebied vormt de rivier de Ruhr de grens. Behalve de Ruhr stroomt de Hönne, met zijn zijrivieren de Bieberbach en de Oese, van zuid naar noord door de gemeente. Menden ligt in het lage Sauerland. Het laagste punt ligt waar de Ruhr de gemeente verlaat op 114 meter en het hoogste punt ligt op de Ebbeberg in het zuiden. Verder is er de Lahrberg met 305 meter noemenswaardig. De gemeente Menden wordt doorkruist door de B7 en de B515. De gemeente Menden heeft vier stations en wordt op die manier bediend door een regionale treindienst.

Möhnesee

Möhnesee is een kleine gemeente op de noordelijke grens van het Sauerland van bijna 11.000 inwoners die in 1969 is gevormd door de samenvoeging van een aantal dorpen en gehuchten die aan de Möhnesee liggen. De Möhnesee is een stuwmeer dat tussen 1908 en 1912 ontstaan is door de bouw van een stuwdam in de rivier de Möhne. Het grootste dorp van Möhnesee is Körbecke dat centraal aan het stuwmeer ligt. De gemeente bestaat uit vijftien kernen. In de Möhnesee mondt ook de Heve uit. Het laagste punt van de gemeente Möhnesee ligt op 148 meter. Het hoogste punt vormt de Phankopf met 413 meter. Möhnesee is makkelijk te bereiken via de A44, de B516 en de B229.

Nachrodt-Wiblingwerde

Nachrodt-Wiblingwerde is een kleine gemeente van ruim 6600 inwoners aan de noordelijke rand van het Sauerland. De gemeente is in 1907 gevormd door de samenvoeging van de gemeente Kelleramt (voortaan Nachrodt genoemd) en Wiblingwerde. De gemeente Nachrodt-Wiblingwerde bestaat uit de dorpen en gehuchten Nachrodt, Obstfeld-Langenstück, Obstfelder Stall-Schmalsgotte, Einsal, Helbecke-Opperhusen, Wiblingwerde en Veserde. De gemeente is bereikbaar via de A46, B236 en de L692. Het gemeentegebeid wordt gekenmerkt door hoogvlakten van het Lennegebergte en het smalle dal van de Lenne. Het laagste punt van de gemeente Nachrodt-Wiblingwerde is op 128 meter en het hoogste punt ligt op 495 meter.

Neuenrade

Neuenrade is een kleine gemeente van ruim 12.000 inwoners in het noordwesten van het Sauerland. De gemeente Neuenrade ligt op de grens met het hoge Sauerland in het bovenste deel van het dal van de Hönne en zijn zijrivier de Borke. Het hoogste punt van de gemeente ligt op de Kohlberg op 514 meter en het laagste punt is op 197 meter. Ruim 54 procent van het oppervlak van de gemeente Neuenrade bestaat uit bossen en 33 procent wordt ingenomen door landbouwgronden. Naast Neuenrade zelf bestaat de gemeente uit de dorpen Küntrop, Affeln, Blintrop en Altenaffeln. De huidige gemeente is in twee stadia tijdens twee grootscheepse gemeentelijke herindelingen in 1969 en 1975, gevormd. De gemeente is te bereiken via de A45, A46 en de B229. Neuenrade heeft twee stations.

Oberhundem

Oberhundem is een dorp met nog net geen 1000 inwoners in de gemeente Kirchhundem. Het dorp ligt ten westen van de belangrijkste bergrug van het Rothaargebergte in het Sauerland. Oberhundem ligt in een bassin op een hoogte van 412 meter dicht bij de monding van de Wigge in de Hundem die door het dorp stroomt. Oberhundem is bereikbaar via de L553. Oorspronkelijk was Oberhundem in een boven- en benedendorp verdeeld en gebouwd in het rivierdal, maar na de Tweede Wereldoorlog zijn ook veel van de hellingen bebouwd.

Olsberg

Olsberg is een gemeente van bijna 15.000 inwoners in het oostelijke deel van het hoge Sauerland. De gemeente bestaat uit twaalf dorpen en gehuchten, inclusief de kernplaats die ook Olsberg heet. De gemeente ligt aan de bovenloop van de Ruhr, vlakbij de hoogste berg van Noordrijn-Westfalen, de Langenberg van 843 meter. Olsberg ligt te midden van twee natuurparken, het Arnsberger woud in het noordwesten en de Diemelsee in het oosten. Aan de zuidkant grenst de gemeente aan het Rothaargebergte. De hoogteverschillen in het gemeentegebied zijn groot, want het laagste punt ligt waar de Ruhr de gemeente verlaat op 313 meter. De twaalf kernen van de gemeente zijn: Antfeld, Assinghausen, Bigge, Bruchhausen, Brunskappel, Elleringhausen, Elpe/Heinrichsdorf, Gevelinghausen, Helmeringhausen, Olsberg, Wiemeringhausen en Wulmeringhausen. Over de weg is de gemeente goed te bereiken via de A46, de B7 en de B480. Olsberg heeft ook een station.

Rüthen

Rüthen is een kleine gemeente van ruim 10.000 inwoners in het Sauerland. Sinds een grootschalige gemeentelijke herindeling in 1975 bestaat de gemeente naast de oude stad Rüthen uit veertien dorpen en gehuchten. Het is de grootste landelijke gemeente van Duitsland. Door de gemeente Rüthen stroomt van oost naar west de Möhne. Ten zuiden van de Möhne verrijst het Arnsberger woud. In dit bosgebied ligt ook het hoogste punt van Rüthen de Wehberg op 529 meter. Het noordelijk deel van de gemeente stijgt langzaam op naar de Haarstrang die de waterscheiding tussen de Ruhr en de Lippe vormt. Het laagste punt van Rüthen ligt op 129 meter. Rüthen is eenvoudig over de A44 en vervolgens de B516 met de auto te bereiken. Hoewel Rüthen een station heeft, wordt dit niet meer voor personenvervoer gebruikt.

Schmallenberg

Schmallenberg is een gemeente van ruim 25.000 inwoners in het hoge Sauerland. De gemeente bestaat sinds een grootschalige gemeentelijke herindeling van 1975 uit 83 kernen die variëren van gemiddeld groot tot heel klein. De kern van de gemeente is de oude stad Schmallenberg. De belangrijkste rug van het Rothaargebergte vormt de zuidgrens van de gemeente. Het hoogste punt van de gemeente Schmallenberg ligt bij de Kahlen Asten op 831 meter. Het gemeentegebied wordt door de rivier de Lenne doorstroomd, waarin vele kleinere en grotere beken uitmonden. Het laagste punt in de gemeente ligt op 318 meter hoogte. Schmallenberg is over de weg te bereiken via de A4/A45, de A46, B236 en de B511.

Sundern

Sundern is een gemeente van ruim 28.000 inwoners in het hoge Sauerland. De gemeente wordt grotendeels door bergen van zo’n 500 meter omringd en de hoogste berg op het grondgebied is de Schomberg met 648 meter. Door de gemeente stromen de Röhr en de Sorpe. Een groot deel van de gemeente ligt in het natuurpark Homert. De gemeente is in 1975 ontstaan bij een grootscheepse gemeentelijke herindeling uit 25 voorheen zelfstandige gemeenten, waaronder de oude gemeente Sundern. De gmeente is momenteel alleen via de weg te bereiken over de B229, de L519 en de L686. Een spooraansluiting staat voor 2015 gepland.

Welver

Welver is een kleine gemeente van ruim 12.000 inwoners op de noordelijke rand van het Sauerland. De gemeente is in 1969 bij een grootschalige gemeentelijke herindeling ontstaan uit de samenvoeging van 21 dorpen en gehuchten. Over de weg is Welver het best te bereiken via Soest over de A1 en de L670. Welver heeft ook een station.

Werdohl

Werdohl is een middelgrote gemeente van ruim 18.000 inwoners in het Sauerland gelegen in de dalen van de rivieren de Lenne en de Verse. De gemeente bestaat uit elf kernen naast Werdohl zelf. Het hoogste punt van de gemeente Werdohl ligt op 449 en het laagste punt op 162 meter. Het grootste deel van het grondgebied van de gemeente wordt in beslag genomen door landbouwgrond en bos. Over de weg is Werdohl te bereiken via de A45, de B229 en de B236. Over het spoor is Werdohl met een regionale verbinding te bereizen.

Willingen

Willingen is een kleine gemeente van nog geen 6000 inwoners in het hoge Sauerland. Willingen ligt in het Rothaargebergte met toppen die in het gebied van de Langenberg tot 843 meter reiken. Het gemeentegebied wordt door de Hoppecke, de Itter, de Diemel en de Neerdar. De gemeente ligt in het natuurpark Diemelsee. Het laagste punt van de gemeente Willingen ligt met 401 meter in het dal van de Neerdar. De gemeente bestaat uit elf – voornamelijk – gehuchten, waarvan Willingen en Usseln verreweg de grootste zijn. De huidige gemeente Willingen is in de eerste helft van de jaren 70 gevormd door de samenvoeging van een aantal nog kleinere gemeenten. Over de weg is Willingen te bereiken via de B251 en per spoor via de Uplandbahn van Korbach naar Brilon-Wald.